Duurzamer

 

De nieuwe wereld van Diederik Samsom

Technologie-optimist Diederik Samsom heeft zijn draai weer volledig gevonden. Als adviseur in de industrie en een van de boegbeelden van het nieuwe Klimaatakkoord ziet hij overal positieve ontwikkelingen.

Wim Raaijen

Natuurlijk had hij liever langer in de politiek verbleven. Maar wie tegenwoordig Diederik Samsom spreekt, ziet een man met een bezielde blik in zijn ogen. Haast jongensachtig en vol enthousiasme spreekt hij over de mogelijkheden van de technologie. Hij heeft zijn oude liefdes verduurzaming en technologische innovatie weer helemaal opgepakt. En de timing kon niet beter. Samsom: ‘In het verleden gingen technologische ontwikkelingen altijd langzamer dan je verwachtte. Maar dat is volledig omgedraaid. Nu gaat alles veel sneller dan je kunt bedenken. Fantastisch toch! Vijf, zes jaar geleden had ik weinig vertrouwen in de elektrische auto. Dat beeld heb ik al fors bij moeten stellen. Daar heeft Elon Musk met Tesla wel voor gezorgd. Soms heb je rechtse mensen nodig om linkse idealen te realiseren. Tesla ontwierp hele dikke auto’s om er genoeg batterijen in kwijt te kunnen.’
Hij blijft zich verbazen. ‘Ook mijn bijgestelde opvatting dat elektrisch rijden alleen voor personenauto’s is, deugt niet meer. Zware vrachtauto’s en bijvoorbeeld bussen zullen nog lang afhankelijk zijn van vloeibare brandstoffen, dacht ik even. Maar van dat idee ben ik ook al weer af. In de stad Chinese stad Shenzhen, tot voor kort alleen bekend omdat Clarence Seedorf er een voetbalclub trainde, hebben ze in drie maanden tijd alle bussen omgebouwd naar elektrisch. Het gaat om bijna zeventienduizend bussen. In Shenzhen wonen meer dan elf miljoen mensen.’

Geothermie
Sinds zijn vertrek uit de politiek deed Diederik Samsom verschillende adviesklussen in de industrie en werkt hij parttime bij HVC, een afval-, grondstoffen- en energiebedrijf in Alkmaar. Hij houdt zich daar bezig met het gebruik van aardwarmte als duurzame energiebron of energieopslag. ‘Je ziet dat de maatschappelijke druk toeneemt. Centrales voor afvalverbranding zijn de kolencentrales van de toekomst. We moeten nu nadenken over de verschillende mogelijkheden van plastic-recycling.’
Dat steeds minder afval zal worden verbrand, heeft enorme gevolgen voor een bedrijf als HVC. Het bedrijf heeft langdurige contracten voor warmtelevering, onder andere aan woonwijken. Samsom: ‘Die warmte moet straks dus ergens anders vandaan komen. Geothermie is dan een interessante optie.’

Samsom: ‘We moeten technologieën ontwikkelen om samengestelde producten af te breken in nieuwe bouwstenen.’

Kinderschoenen
Plastic-recycling is sowieso een belangrijk issue, stelt de ex-politicus. ‘Een volgende crisis met de omvang van de aardbevingen in Groningen dient zich aan. China weigert nog langer het plastic-afval uit het Westen te verwerken. Dikke paniek! Want we kunnen nergens met het afval heen. Er zijn drie opties. Je gaat het alsnog verbranden, maar dat willen we juist niet. We gaan het opslaan in enorme pakhuizen. Lijkt me ook geen serieuze optie. Of we gaan er nieuwe grondstoffen van maken. Maar dat laatste is niet zo eenvoudig. De helft van het kunststofafval is redelijk gemakkelijk te hergebruiken, maar met de andere helft kunnen we nog niet zoveel. Neem nou Tetrapack. Een top innovatief product, met de verschillende laagjes om de houdbaarheid te vergroten. Maar daardoor natuurlijk wel nauwelijks recyclebaar… We moeten technologieën ontwikkelen om ook die samengestelde producten af te breken in nieuwe bouwstenen. Pyrolyse bijvoorbeeld, maar dat staat volgens mij nog in de kinderschoenen.’

Beauty contest
Maar terug naar het optimisme. Samsom is onder de indruk van SCW Systems dat in Alkmaar in samenwerking met Gasunie een superkritische vergassingsinstallatie bouwt. Superkritisch vergassen is een nieuwe, innovatieve technologie die biomassa omzet in waterstof en methaan (aardgas). Het maakt gebruik van de superkritische fase van water, waarbij de druk en de

temperatuur hoog is. De technologie bootst het natuurlijke proces na van hoe aardgas ontstaat. Daar waar de omzetting ondergronds vele decennia duurt, vindt het nu in enkele minuten plaats. Naast aardgas en waterstof ontstaat schoon water en aanwezige nuttige stoffen kunnen worden teruggewonnen. Samsom: ‘Met een soort dikke stoom onder hoge druk koolwaterstoffen kraken tot waterstof en methaan. Erg interessant! Het is toepasbaar voor een variatie aan natte en droge biomassastromen, zelfs slib. Gasunie investeert hier fors in. Dat zou het bedrijf echt niet doen als het er geen heil in zou zien.’

Samsom: ‘In het verleden gingen technologische ontwikkelingen altijd langzamer dan je verwachtte. Nu gaat alles veel sneller dan je kunt bedenken.’

Ook de groei die offshore-wind doormaakt is indrukwekkend, vindt Samsom. ‘Duurzame energie wordt straks gratis. Nog niet zo lang geleden moesten er forse subsidies bij windmolenparken. Bij de nieuwste parken hoeft er geen subsidie meer bij. Wel worden de kavels op de Noordzee kosteloos vergeven. Maar hoe bepaal je wie wel en wie niet een kavel krijgt? Binnenkort hoeft dat geen beauty contest meer te zijn. Want dan kan de overheid gewoon geld vragen voor de kavels. Wat dat betreft is geld een heerlijk onderscheidend criterium.’

Elektrodes
Dat kan doorgaan totdat beschikbare gebieden voor de kust volgebouwd zijn. ‘Daarna moeten we de grote sprong maken naar verderop, de Doggersbank.’ Samsom doelt op de plannen voor de aanleg van een energie-eiland in een relatief ondiep deel van de Noordzee, vlakbij het Verenigd Koninkrijk en het punt waar de territoriale wateren van Nederland, Duitsland en Denemarken samenkomen. Op het eiland moet de energie van nabijgelegen windmolenparken worden omgezet naar gelijkstroom, waardoor de efficiëntie van grensoverschrijdende elektriciteitsverbindingen aanzienlijk zou toenemen.
Tennet, Gasunie en de Duitse tak van Tennet en het Deense Energinet zijn de initiatiefnemers voor North Sea Wind Power Hub. Eind 2017 heeft ook het Havenbedrijf Rotterdam zich bij het consortium aangesloten. Met haar groeiende kennis op het gebied van power-to-gas, hoopt Gasunie een belangrijke rol te spelen in de ontwikkeling van groen waterstofgas als medium voor overtollige energie.
Samsom, die ook voor deze plannen is geraadpleegd, stelt dat energie veel gemakkelijker en goedkoper is te transporteren in de vorm van waterstof dan als stroom. ‘Het kan straks na 2030 om enorme hoeveelheden energie gaan. Het energie-eiland kan het knooppunt worden van maar liefst tweehonderd gigawatt aan opgesteld vermogen. Een veelvoud van het huidige energiegebruik in Nederland.’
Om dit allemaal mogelijk te maken, zijn nog wel wat ontwikkelingen nodig. ‘Vooral de materialen voor elektrodes voor elektrolyse van water zijn nog veel te duur. Ik heb begrepen dat die nog een factor vier goedkoper moeten.’ Maar ook op dat vlak is Samsom optimistisch. ‘De kostencurve gaat nog wel z’n werk doen. En er zullen ook vast nieuwe, betere en goedkopere materialen komen voor elektrodes.’ Misschien wel sneller dan we kunnen bedenken.

Een van de boegbeelden Klimaatakkoord

Onlangs werd bekend dat Diederik Samson is aangesteld als een van de voorzitters van het nieuwe Klimaatakkoord. Hij gaat over het terugdringen van de CO2-uitstoot in de gebouwde omgeving.
Voor het nieuwe Klimaatakkoord is begin maart het startschot gegeven. De vijf voorzitters zijn stuk voor stuk zwaargewichten, met Diederik Samsom als toch wel meest opvallende naam. Ook voor de andere tafels zijn kopstukken uit de politiek en het bedrijfsleven bereid gevonden. Zo is econoom en voormalig GroenLinks-Kamerlid Kees Vendrik aangesteld als voorzitter van elektriciteit. Voor andere sectortafels zijn zakenvrouwen Annemieke Nijhof (mobiliteit) en oud-minister Pieter van Geel (landbouw) aangetrokken. Voor de sector industrie gaat Manon Janssen de tafel leiden. Zij heeft een uitgebreide loopbaan in de industrie achter de rug. Momenteel is ze bestuursvoorzitter van adviesbureau Ecorys en boegbeeld van Topsector Energie.
Oud-minister Ed Nijpels houdt een coördinerende rol. In de zomer van dit jaar moeten de tafels afspraken hebben gemaakt over de hoofdlijnen om CO2-uitstoot met 49 procent terug te dringen tot 2030. In de tweede helft van het jaar worden ze uitgewerkt in concrete programma’s. De uitvoering van het Klimaatakkoord begint in 2019.

Video
Share

Your name

Your e-mail

Name receiver

E-mail address receiver

Your message

Send

Share

E-mail

Facebook

Twitter

Google+

LinkedIn

Sign up

Your name

Your e-mail

Sign up