Industrielinqs LIVE

 

Coronacrisis versnelt energietransitie

De economische hulppakketten om de door de coronacrisis ingestorte economie in het zadel te helpen staan klaar. Veel overheden, inclusief de Europese Unie, koppelen die hulp aan de transitie naar een duurzamere economie. Waterstof krijgt in die plannen een steeds zwaardere rol. Als de West-Europese landen meer gaan samenwerken, profiteren ze daar allemaal van en kunnen de volumes snel toenemen.

David van Baarle

geanimeerde-knop

Hoewel de kredietcrisis die in 2007 startte niet helemaal te vergelijken is met de huidige coronacrisis, zijn er wel degelijk parallellen te trekken. Senior Corporate Credit Strategist Hyung-Ja de Zeeuw van de Rabobank zag dertien jaar geleden de bui al hangen toen Lehman Brothers omviel. ‘We wisten dat banken met elkaar verweven waren, maar niet precies hoe en hoeveel. Iets vergelijkbaars zien we nu met de coronacrisis. Op het moment dat een aantal landen in lockdown ging, ontstonden elders in de wereld problemen omdat de supply chain haperde. Uiteindelijk zijn de meeste banken gered door hun overheden met grootschalige kapitaalinjecties. Ook nu pompen de overheden geld in de markt om de economische gevolgen van de lockdowns te beperken.’
De kredietcrisis was tevens de start van een stevige herstructurering van de financiële sector. Mede gedreven door tegenreacties van het publiek die in verweer ging tegen het graaigedrag van banken. ‘Ook nu lijken overheden de noodzakelijke kapitaalinjecties aan te grijpen om de economie versneld te herstructureren. Daarbij gaan steeds meer geluiden op om vooral duurzame bedrijven te stimuleren. De Green Deal van Eurominister Timmermans lijkt een manier om de miljarden staatssteun te gebruiken als springplank naar een groenere economie.’

Hyung-Ja de Zeeuw, Rabobank

 

Green bonds
Opvallend is dat niet alleen publieke investeerders voor groen gaan, maar dat ook de private sector groene investeringen aantrekkelijker vindt. De Zeeuw: ‘Bedrijven geven al langer green bonds uit om hun portfolio te verduurzamen. Het momentum voor dit soort duurzame obligaties neemt duidelijk toe. De bedrijven die tot nog toe green bonds uitgaven, merkten dat het aantal inschrijvingen al snel het aantal obligaties overschreed. We zien dan ook dat investeerders steeds vaker kiezen voor langetermijn-waardevermeerdering in plaats van snelle winst.’
Intussen heeft de Europese Unie richtlijnen opgesteld voor green bonds. Deze zogenaamde taxonomy regulation garandeert dat partijen die in dit soort obligaties investeren daadwerkelijk bijdragen aan een duurzamere economie.

Opvallend is dat niet alleen publieke investeerders voor groen gaan, maar dat ook de private sector groene investeringen aantrekkelijker vindt.
Zowel de Europese Unie als de lidstaten richten hun stimuleringspakketten in en koppelen deze aan duurzame transities.

Hyway27

Parkeerstand
Voor Gasunie is het nog te vroeg om dit soort groene obligaties uit te geven, maar dat zou in de toekomst best kunnen veranderen. ‘We hebben de transitie van een fossiele naar duurzame energie al ingezet’, zegt directeur participations & business development Ulco Vermeulen van Gasunie. ‘Maar laten we eerst bewijzen dat we daar echt succesvol in zijn voordat we green bonds uit gaan geven.’

Ulco Vermeulen, Gasunie

 

Of de coronacrisis nu positief of negatief uitpakt voor de energietransitie, is volgens Vermeulen nog lastig te beantwoorden. ‘Het bruto binnenlands product holt hard achteruit en de energievraag is historisch laag. Met een navenante lage stroomprijs maakt de huidige situatie investeringen in bijvoorbeeld offshore windparken niet heel aantrekkelijk. Bedrijven staan nog in de parkeerstand omdat er te veel onzekerheden zijn om in beweging te komen. De roep om overheidsgaranties wordt dan ook sterker. Als die een bodem kan leggen onder de energieprijs, weten investeerders dat ze in ieder geval hun marges halen. Gelukkig zien we dat zowel de Europese Unie als de lidstaten hun stimuleringspakketten inrichten en koppelen aan duurzame transities. Daarbij ligt de focus met name op infrastructuur. Duitsland kondigde bijvoorbeeld een steunpakket aan van 130 miljard euro, waarvan negen miljard euro is gereserveerd voor stimulering van de waterstofeconomie. Ook Frankrijk neemt een vlucht naar voren en investeert in zijn energievoorziening. Gasunie bestudeert nu de mogelijkheden om investeringen naar voren te halen. We hebben het dankzij corona drukker dan ooit en werken met man en macht om de infrastructurele randvoorwaarden voor de energietransitie naar voren te halen. We presenteerden onlangs onze waterstofvisie Hyway 27 voor een waterstofbackbone. Die loopt niet alleen langs de vijf Nederlandse industrieclusters, maar heeft ook goede verbindingen met onze buurlanden. Ik zie vooral kansen in een pentalaterale samenwerking tussen de West-Europese landen. Nederland heeft een zeer goede positie wat betreft geografische ligging, maar we kunnen echt versnellen als we meer samenwerken.’

Waterstof
Met die laatste opmerking kan RWE het eigenlijk alleen maar eens zijn. Het Duitse bedrijf dat ook in Nederland actief is, kondigde onlangs nog een aantal grote samenwerkingen aan op waterstofgebied. Director Hard Coal, Gas & Biomass Power Plants Continental Europe Taco Douma: ‘In Duitsland kondigden we onlangs aan samen met ThyssenKrupp te investeren in groene waterstof voor de staalindustrie. En samen met BP bekijkt RWE de mogelijkheden om waterstofproductie te koppelen aan industriële gebruikers via een 130 kilometer lange leiding. In de Groningse Eemshaven lagen al plannen voor een één megawatt elektrolyzer en we denken dit jaar al de investeringsbeslissing te kunnen maken. Dan zouden we volgend jaar al de eerste schop in de grond kunnen krijgen.’

Taco Douma, RWE

RWE ligt de laatste tijd weer onder vuur vanwege de inzet van biomassa in kolencentrales. Douma vindt het goed dat er kritisch wordt meegekeken, maar waarschuwt wel voor het klakkeloos verkondigen van meningen. ‘De discussie wordt nogal nauw gevoerd. Biomassa is meer dan alleen hout en wordt voor meer dingen ingezet dan alleen elektriciteit en warmte. Alle scenario’s laten tot nog toe zien dat we de transitie niet kunnen doorstaan zonder biomassa. In de nieuwe economie worden wind en zon de belangrijkste bronnen in de vorm van elektriciteit of waterstof. Maar we hebben ook duurzame koolstof nodig voor de grondstoffentransitie. RWE zou ook gek zijn als ze de duurzame koers niet zouden vervolgen, aangezien zestig procent van de winstgevendheid uit duurzame energie komt.’

Vijf maatregelen
Het doet professor Earl Goetheer van TNO goed dat zowel Gasunie als RWE denken in kansen, ondanks de impact die de coronacrisis heeft op de economie. ‘De geluiden die steeds weer doorkomen, is dat bedrijven een vlucht naar voren willen maken. We hebben die positiviteit echt nodig omdat er best wat van bedrijven wordt gevraagd. Als we echt in 2050 emissieloos willen produceren, moet de industrie op vijf punten veranderen. We hebben renewables, ofwel biomassa, nodig voor de duurzame moleculen en elektrificatieprocessen om CO2 om te zetten in grondstoffen of waterstof. Tegelijkertijd moeten we blijven werken aan procesintensificatie terwijl we de keten opnieuw moeten inrichten om circulair te kunnen produceren. We moeten ook eerlijk naar elkaar zijn en ons beseffen dat we niet alle CO2 in producten kunnen omzetten. Zeker als we naar negatieve emissies willen, moet een deel van de afgevangen CO2 toch in de grond worden opgeslagen.’
Waterstof speelt in die nieuwe economie een belangrijke rol, omdat waterstof nu eenmaal goed zuurstof uit chemische verbindingen perst. ‘Je moet wel goed nadenken over welke stoffen het meeste waarde toevoegen tegen de geringste kosten’, zegt Goetheer. ‘Je kunt wel methaan maken van CO2, maar dan moet je wel heel veel waterstof inzetten. Methanol is dan al interessanter of formaldehyde, dat maar twee waterstofmoleculen heeft, maar wel een hoge waarde kent.’

Earl Goetheer, TNO

 

Waar Goetheer zich nog wel zorgen over maakt, is het vermogen van Nederland om een eigen waardeketen in te richten om zoveel mogelijk te profiteren van de duurzame economie. ‘We hoeven niet per se de hele keten in eigen hand te hebben’, zegt Goetheer. ‘Maar het zou wel mooi zijn als we een met vliegtuigbouwer Airbus vergelijkbare elektrolyzermarkt krijgen. Door de kennis en innovatiekracht van de lidstaten te bundelen, kunnen we heel snel die gewenste opschaling en prijsverlaging in gang zetten. Als we dat goed doen, kunnen we de komende tien jaar al echt verschil maken.’

Als we echt in 2050 emissieloos willen produceren, moet de industrie op vijf punten veranderen.
Video
Share

Your name

Your e-mail

Name receiver

E-mail address receiver

Your message

Send

Share

E-mail

Facebook

Twitter

Google+

LinkedIn

Sign up

Sign up