InfraTech Innovatieprijs 2019

Iedere twee jaar strijden vele bedrijven en instellingen om de InfraTech Innovatieprijs. Dit jaar waren er maar liefst 67 inzendingen, waarvan er negen zijn genomineerd in drie categorieën: productinnovatie, procesinnovatie en vernieuwende samenwerking. Minister van Infrastructuur en Waterstaat, Cora van Nieuwenhuizen, maakt op 16 januari tijdens InfraTech in Rotterdam Ahoy bekend wie de winnaars zijn. We stellen de kandidaten nu alvast aan u voor.

Genomineerden in de categorie Product

Genomineerden in de categorie Proces

Genomineerden in de categorie Vernieuwende Samenwerking

Overige inzendingen

geanimeerde-knop

Categorie Product

Strukton Civiel – Biocomposiet fietsbrug bij Ritsumasyl

Vanuit een bouwteam ontwikkelt de provincie Fryslân, samen met Strukton Civiel en Delft Infra Composites, een innovatieve fietsbrug met een composiet brugdek van biologisch materiaal over het Van Harinxmakanaal bij Ritsumasyl. De biocomposiet fietsbrug is een primeur voor Nederland. Wereldwijd zijn er slechts twee van deze bruggen gemaakt, maar dan met een beperkte overspanning en in een park, overigens wel beide in Nederland. De brug bij Ritsumasyl is de eerste van zijn soort in het openbare wegennet en over een kanaal voor beroepsvaart.
Het gaat om een asymmetrische draaibrug met een vrije overspanning van 22 meter. De dekken van zowel het draaideel als de aanbruggen, bij elkaar 66 meter, worden uitgevoerd in tachtig procent biobased materiaal op basis van vlas en hars. Dat is voor nu het hoogst haalbare percentage. De brug heeft een levensduur van vijftig jaar en vergt een investering van 6,6 miljoen euro.

Field Factors – Circulair Stedelijk Waterbeheer met Bluebloqs

De droogte heeft afgelopen zomer veel gras in stadsparken laten verdorren en de waterkwaliteit van vijvers doen afnemen. Hoe kunnen we steden inrichten om beter voor het water en groen te zorgen en daarmee de kwaliteit van de leefomgeving te garanderen? Field Factors heeft daar een antwoord op: Bluebloqs. Dit is onderdeel van een systeem dat regenwater in de stad langer vasthoudt in de bodem, om wateroverlast te voorkomen en bij droogte extra water beschikbaar te hebben.
Het bedrijf heeft afgelopen zomer, met een consortium van kennisinstellingen, overheden en bedrijven, een eerste pilot gerealiseerd bij het Sparta stadion in Rotterdam. Het regenwater van het stadion en de verharde omgeving (dertigduizend vierkante meter) wordt verzameld in een berging onder het nieuwe Cruyff Court. Om het regenwater in de bodem te kunnen opslaan, wordt het water eerst door een biofilter gezuiverd. Daarna wordt het in de bodem op dertig meter diepte opgeslagen. Het schone regenwater kan vervolgens worden gebruikt om het voetbalveld in het Sparta stadion te irrigeren en via een regentuin te zorgen voor verkoeling op warme dagen.

KWS – PlasticRoad

Wereldwijd wordt jaarlijks 350 miljard kilo plastic gebruikt en het overgrote deel van het plastic afval wordt nog steeds gestort of verbrand. De PlasticRoad geeft plastic afval een hoogwaardig, tweede leven door het te recyclen en toe te passen in een weg. Het gaat om prefab, modulaire en holle delen. Daardoor is de aanleg en het onderhoud sneller, eenvoudiger en efficiënter uit te voeren ten opzichte van traditionele wegconstructies. Bovendien heeft de wegconstructie een significant lagere CO2-footprint mede dankzij de langere levensduur en de daling van transportbewegingen ten opzichte van traditionele wegconstructies.
In september 2018 is de eerste pilot gelanceerd in Zwolle. Het PlasticRoad-fietspad is dertig meter lang en bevat evenveel gerecycled plastic als 218.000 plastic bekertjes of 500.000 plastic flesdoppen. De pilot is voorzien van diverse sensoren die alles meten wat er met en in de weg gebeurt, zoals de temperatuur, het aantal fietspassages en de belasting van de weg. Daarmee is het ook meteen het eerste smart fietspad ter wereld. Bij een tweede pilot in Giethoorn worden weer andere eigenschappen van de PlasticRoad getest. Zodoende bieden de meetresultaten van beide pilots voldoende kennis om het product door te ontwikkelen.

Categorie Proces

Provincie Zuid-Holland – Weg van de energietransitie

De ambitie van de provincie Zuid-Holland is om voorloper te zijn op het gebied van energiebesparing, duurzame energieopwekking en CO2-reductie bij de uitvoering van groot onderhoud. Daarvoor is ‘De weg van de energietransitie’ opgezet, een proeftuin voor product- en procesinnovaties en samenwerkingsverbanden. Binnen de proeftuin worden innovaties getest op effectiviteit en uitrolbaarheid. Succesvolle technische en procesinnovaties worden opgeschaald naar het hele areaal en vergelijkbare projecten. Het doel is om uiteindelijk een weg te realiseren die energie bespaart en energie duurzaam opwekt.
Zo is in november de eerste CO2-negatieve weg van Nederland, de N211 tussen Den Haag en Poeldijk, in gebruik genomen. Daarbij hebben provincie Zuid-Holland, bouwbedrijf BAM Infra en ingenieursadviesbureau Sweco 21 innovaties in de weg verwerkt. Een greep uit de innovaties: warmteopwekking uit het fietspad, asfalt dat bij lage temperatuur wordt verwerkt, houten abri’s en vangrails, schimmels die teer uit het oude asfalt verwijderen, dynamische wegverlichting die ’s nachts dimt bij weinig verkeer en vlakker asfalt dat de rolweerstand van autobanden vermindert. Die laatste maatregel scheelt 2,5 procent in brandstofverbruik en uitstoot voor voertuigen op de weg.

Ministerie Binnenlandse Zaken Basisregistratie Ondergrond – Geo Kennis-Op-Maat
In de verkenning en planfase van een project is de koppeling van informatie over de boven- en ondergrond van belang om inzicht te krijgen in onzekerheden. Nu is de bovengrondse leefomgeving wel zichtbaar, maar de ondergrond vaak niet. Geokennis-op-maat biedt hiervoor een oplossing. Alle digitale overheidsinformatie uit het stelsel van basisregistraties wordt gekoppeld met de ondergrond en de bouwinformatie op locatie of binnen een project. Hierdoor ontstaat er een 3D virtuele leefomgeving die transparantie en inzicht biedt.
Het fundament voor deze aanpak is de Basisregistratie Ondergrond (BRO). Hierin staat een groeiend aantal gegevens die publieke instellingen over de ondergrond genereren. Op basis van de BRO kunnen 3D-modellen van de ondergrond worden gecombineerd met bouwinformatie (BIM) en met die van alle ketenpartners. Zo kunnen de verwachte effecten van een initiatief worden gevisualiseerd. Als daaraan ook nog andere data en informatie wordt toegevoegd, kan een gefundeerd advies worden opgesteld over de locatiekeuze van infrastructuur en ruimtelijke ordening.

BAM Infra Nederland – 3D Betonprinten

Met een USB-stick naar een printshop om rapporten en verslagen te printen, dat kennen we wel. Samen met partner Weber Beamix vond BAM Infra dat dit ook moest kunnen met een brug, huis of tunnel. Inmiddels ligt de eerste 3D-geprinte betonnen fietsbrug ter wereld alweer een poosje over de Peelse Loop bij Gemert. De fietsbrug is 8 meter lang, 3,50 meter breed en 0,90 meter dik.
Bij de brug in Gemert leverde het 3D-betonprinten een besparing op van veertig procent beton. Dat komt doordat alleen daar waar het nodig is beton wordt geprint, terwijl bij het traditionele storten de volledige bekisting wordt gevuld. Dit levert economische voordelen op, maar er is ook maatschappelijke en milieuwinst. Minder beton betekent minder cementproductie dus minder CO2-uitstoot, en geen bekisting betekent minder afval. Bovendien wordt het digitale ontwerp in een Bouw Informatie Model (BIM) rechtstreeks omgezet in een printscript, zonder dat vertalingen met mogelijke ruis naar de uitvoering nodig zijn. De faalkosten nemen hierdoor aanzienlijk af.

Categorie Vernieuwende samenwerking

Innovatieatelier – Innovatieatelier

In kleine noordelijke infraprojecten begonnen provincie en marktpartijen met anders samenwerken, fouten durven maken, elkaar blijven uitdagen en anders uitbesteden. Het resultaat na twee jaar: kennisdeling, innovatieve producten en groeiend onderling vertrouwen.
Zo was het fietspad langs de N355 tussen Leeuwarden en Tytsjerk toe aan een flinke opknapbeurt en wilde de provincie Friesland daarvoor een duurzame oplossing. De provincie deed de uitvraag vanuit het innovatieatelier en white topping van Schagen Infra kwam als beste, meest duurzame idee uit de bus. White topping is een composiet verhardingsconstructie, waarbij een relatieve dunne betonlaag hechtend op een bestaande asfaltlaag wordt aangebracht. Door de toevoeging van kunststofvezels wordt een hoge sterkte en een lange levensduur gegarandeerd en kan op de betondikte worden bespaard.
De reikwijdte van het innovatieatelier is veel groter dan alleen de projecten die via het atelier in de markt zijn gezet. Het gedachtegoed erachter is: biedt ruimte aan innovatie en zoek elkaar als opdrachtgever en -nemer in een vroeg stadium op.

CROW – Asfaltkwaliteitsloket

Een daling van de CO2-uitstoot, minder geluidshinder of een langere levensduur; innovaties in asfalt kunnen vele voordelen opleveren. Deze innovaties vallen echter vaak niet binnen de bestaande kaders voor het vaststellen of beoordelen van eigenschappen. Onzekerheid hierover is daardoor een hobbel bij het toepassen van de innovatie in de praktijk.
Om meer zekerheid en een onafhankelijk oordeel te krijgen over de geclaimde eigenschappen van een innovatief asfaltproduct, is daarom het Asfaltkwaliteitsloket opgezet. Dit Loket geeft een onafhankelijk en deskundig oordeel over innovatieve asfaltproducten of onderhoudstechnieken van asfaltverhardingen en aanverwante producten en processen. Het innovatieve karakter kan zitten in de toegepaste materialen of de wijze waarop het product wordt geproduceerd of aangebracht.
Het unieke aan de samenwerking in het Asfaltkwaliteitsloket is dat overheidspartijen en marktpartijen zich hebben gecommitteerd aan de uitspraken van het loket. Als potentiële afnemers van de producten hebben zij via het loket een betrouwbaar overzicht van innovatieve producten en de eigenschappen.

Provincie Noord-Holland – Bruggen bouwen volgens IFD-principes

In de wereld van grond-, weg- en waterbouw wordt al jaren gesproken over de kansen en mogelijkheden van bouwen volgens IFD-principes. IFD staat voor Industrieel, Flexibel, Demontabel: werken met gestandaardiseerde interfaces die fabrieksmatig zijn geproduceerd, snel kunnen worden aangebracht en geschikt zijn voor hergebruik.
Er kunnen flinke maatschappelijke voordelen worden behaald als op grotere schaal prefabricage, standaardisatie en aanpasbaar bouwen wordt toegepast bij bijvoorbeeld beweegbare bruggen. Niet alleen kan tot vijftien procent worden bespaard op de bouw- en onderhoudskosten van bruggen, ook de bouwtijd en de verkeershinder kunnen sterk worden beperkt. Bovendien vallen de CO2-emissies lager uit in vergelijking met de bestaande werkwijzen. De bouw van beweegbare bruggen kan hiermee goedkoper, circulair én efficiënter.
Deze voordelen zijn echter alleen te behalen als alle betrokken partijen met dezelfde maten werken. Ingenieursbureaus, architecten, bouwbedrijven en wegbeheerders hebben daarom samen met NEN een Nederlands Technische Afspraak gemaakt, de basis voor het aanbesteden en bouwen van beweegbare bruggen.

Innovatiegallerij

De beursorganisatie kreeg dit jaar maar liefst 67 inzendingen binnen voor de InfraTech Innovatieprijs 2019. Juryvoorzitter Maxime Verhagen van Bouwend Nederland is opgetogen over de kwaliteit van de inzendingen: ‘Hiermee toont de infrasector hoe vernieuwend en slim ze is. Het was geen sinecure om ons te beperken tot maar negen genomineerden.’ Alle inzendingen voor de InfraTech Innovatieprijs 2019 zijn te zien in de Innovatiegallerij in Hal 6 (Standnummer 6.404).

Video
Share

Your name

Your e-mail

Name receiver

E-mail address receiver

Your message

Send

Share

E-mail

Facebook

Twitter

Google+

LinkedIn

Sign up

Your name

Your e-mail

Sign up