Burning platforms

De Nederlandse procesindustrie heeft het er maar moeilijk mee. Het is nog niet geheel duidelijk welk effect het Klimaatakkoord zal hebben, maar eenvoudiger zal het vast niet worden. Het lijkt er in ieder geval op dat er een landelijke CO2-heffing gaat komen. En dat kan de concurrentiepositie aantasten.

En dan doemen er nog andere burning platforms op. Zo is er veel onrust over de uitstoot van stikstofverbindingen. Volgens verschillende media zet een recente uitspraak van de Raad van State Nederland momenteel ‘op slot’. Door het Programma Aanpak Stikstof (PAS) naar de prullenbak te verwijzen worden bouw- en infrastructurele projecten voorlopig uitgesteld. Er moet eerst goed worden onderzocht wat het effect is van de concentratie stikstofverbindingen, zoals NOx, op natuurgebieden. Ook verschillende nieuwbouwprojecten en uitbreidingen in de chemische industrie lopen vertraging op. Ze moeten eerst goed worden onderzocht en mogelijk worden aangepast, of zelfs afgeblazen.

Oplossingen
Het vraagt om lastige maatregelen. Wel is er een uitweg: saldering. Zowel binnen bedrijven als met buurbedrijven. Salderen betekent in dit geval dat verhandeling van rechten mogelijk is zolang de concentratie in hetzelfde aangrenzende natuurgebied niet toeneemt. Plat gezegd: een industrieel bedrijf zou een varkenshouder in de nabije omgeving kunnen uitkopen, sluiten en de stikstofrechten over kunnen nemen. De ombouw of het sluiten van kolencentrales, misschien wel de grootste uitstoters van NOx en andere stikstofverbindingen, zou veel bestaande rechten verhandelbaar kunnen maken.
Toch blijkt dat minder eenvoudig dan op het eerste oog lijkt. Zo moet de uitstoot precies op dezelfde hectares neerkomen. In deze digitale Petrochem laten we een goed ingevoerde juriste uitleggen wat er mogelijk wel en wat er waarschijnlijk niet mogelijk is. En ze is eerlijk: ‘Een voor de hand liggende oplossing is er niet.’ Er moet nog veel worden uitgezocht, wat natuurlijk alleen maar vertragend werkt.

Ontzwavelingsinstallatie
Nu deze discussie op gang lijkt te komen, doemt er mogelijk een ander probleem op. Met name voor veel bedrijven met een ontzwavelingsinstallatie. Onlangs schreef de Volkskrant een artikel over een uitspraak van het Europese Hof, met mogelijk verstrekkende gevolgen voor de markt voor CO2-emissierechten. De kwestie betrof een ontzwavelingsinstallatie voor aardgas, van ExxonMobil in Duitsland.
Even een paar quotes uit dat Volkskrant-artikel: ‘Ontzwavelen is een chemisch proces, zo meende ExxonMobil, en chemische fabrieken krijgen een groot deel van de emissierechten die ze nodig hebben, gratis van de overheid. Omdat, zo is de redenering, zij anders niet meer kunnen concurreren met bedrijven buiten de EU. Maar de Duitse toezichthouder op het emissierechtensysteem dacht daar heel anders over. En dat komt door een eigenaardig trekje van dat ontzwavelingsproces. Dat kost geen energie, zoals veel chemische processen, maar het levert energie op. Behoorlijk veel zelfs. Met die vrijkomende energie wekte ExxonMobil elektriciteit op, die voor een deel aan het publieke net werd geleverd. En, zei de Duitse toezichthouder: een installatie die stroom levert aan het publieke net, is een energiecentrale.’
Volgens deskundigen kan dit verstrekkende gevolgen hebben. Alleen al in Europa gaat het mogelijk om duizenden installaties die bij benadering vijf procent van de totale CO2 uitstoten. Met terugwerkende kracht zouden verschillende chemie- en oliebedrijven extra emissierechten moeten kopen.

‘Stikstofverbindingen stoppen niet bij de grens.’

Grens
Het grote verschil met het Klimaatakkoord en de regelgeving rond stikstof is dat de laatste case Europees is en de eerste twee zich op het nationale podium afspelen. In het geval van stikstof is dat aantoonbaar negatief voor de Nederlandse industrie. In Duitsland worden veel soepelere regels gehanteerd. Als een partij minder dan 7 mol per hectare per jaar uitstoot, heeft dat volgens de Duitsers geen effect op de natuur. Dus wordt er in dat geval geen actie ondernomen. Dat terwijl Duitsland voor een aanmerkelijk deel verantwoordelijk is voor de stikstofdepositie in Nederland.
Stikstofverbindingen stoppen immers niet bij de grens. En dat geldt helemaal voor CO2. Het effect daarvan is aantoonbaar mondiaal. Op dit vlak hebben we dus een sterk Europa nodig. Alleen al de grensoverschrijdende effecten pleiten er voor om milieu- en klimaatregelen Europees aan te pakken en vooral ook de uitvoering honderd procent op elkaar af te stemmen. Daar is zowel de aarde als het de Nederlandse economie bij gebaat.

Wim Raaijen
wim@industrielinqs.nl | @WimRaaijen

 

Video
Share

Your name

Your e-mail

Name receiver

E-mail address receiver

Your message

Send

Share

E-mail

Facebook

Twitter

Google+

LinkedIn

Sign up

Sign up